اعتکاف و مصادیق دیگری از مراقبت

همایون سلحشور فرد، کارشناس بهداشت محیط و کارشناس ارشد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت

«توصیه‌ی من این است که در این سه روزی که شما در مسجد هستید، تمرین مراقبت از خود بکنید. حرف که میزنید، غذا که میخورید، معاشرت که میکنید، کتاب که میخوانید، فکر که میکنید، نقشه که برای آینده میکشید، در همه‌ی این چیزها مراقب باشید رضای الهی و خواست الهی را بر هوای نفستان مقدم بدارید؛ تسلیم هوای نفس نشوید». (مقام معظم رهبری، خطبه‌های نماز جمعه‌ی تهران ۱۳۸۴/۰۵/۲۸)

مراقبت کنید، فکر کنید ظروفی که پس از یک‌بار مصرف روانه سطل زباله می‌کنید، سرانجام چه عواقبی برای محیط زیست و سلامتی خودتان و جامعه‌تان دارد.

فکر کنید آیا رواست به خاطر راحت‌طلبی در عدم شستشوی ظروف، این همه آسیب به خودتان و محیط زیست‌تان وارد کنید؟

فکر کنید سهم شما در کاهش پسماند (از جمله پسماندهای پلاستیکی دیرتجزیه‌پذیر) و پیشگیری از دردسرهای آن چیست؟

از بی حجابی تا خودکُشی

زیست عفیفانه، ضامن سلامت روانی جامعه

همایون سلحشور فرد، کارشناس ارشد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت

«... اگر از خدا و حضرت رسول صلی‌الله علیه و آله نمی‌ترسیدم، همین الان خودکشی می‌کردم و خویشتن را از قید این زندگی ملال‌آور که سرتاسر آن بدبختی و رنج و عذاب است، نجات می‌دادم ... یادم هست ۹ ساله بودم که با عمل زشت، کثیف و خطرناک استمناء آشنا شدم. در آن روزها هیچ اطلاعی از بدی و مضرات این کار نداشتم. هیچکس هم نبود که به من مضرات آن را بگوید تا بلافاصله از آن دست بکشم ... می‌دانید چرا؟ ... اکنون در محله شهر ما که یک حالت نیمه اروپایی دارد، از هر ۱۰ دختر حداقل ۷ نفر لباس نامناسب می‌پوشند که نتیجه آن چیزی جز بدبختی و گرفتاری ما جوانان به استمناء نیست ...» (*).

این کتاب سال ۱۳۶۸ منتشر شده است و اکنون وضعیت فعلی حجاب و پوشش برخی‌زنان و دختران در جامعه (به خصوص در دوران پسامهسا و به دنبال عقب‌نشینی اسف‌بار حاکمیت در برابر حرام شرعی و سیاسی بی‌حجابی) اصلاً قابل مقایسه با دهه ۶۰ نیست و شرایط روز به روز وخیم‌تر و به قول آن جوان دیروزی، نیمه‌اروپایی‌تر می‌شود.

این قبیل نامه‌ها از جوانان دیروز و امروز به عنوان مشت نمونه خروار نشان می‌دهد:

1- یکی از دلایل تصمیم به خودکشی، ابتلای به برخی گناهان جنسی است.

2- بی‌حجابی و بی‌عفتی زنان و دختران در جامعه به شیوع این گناهان کبیره‌ دامن می‌زند.

3- ایمان دینی نه تنها یک بازدارنده‌ی قوی در برابر ارتکاب به گناهان است، بلکه گناهکار مستأصل را نیز از اقدام به خودکشی باز می‌دارد.

دیگر باید تعارف را کنار گذاشت و به جای جملات رومانتیک و بی‌خاصیت برای دعوت به رعایت حجاب و عفاف در جامعه، بهتر است گفته شود هر جوانی که به خاطر جلوه‌گری و بی‌حجابی‌‌ برخی زنان و دختران دچار خودارضایی و تبعات آن شود، گناه و وزر و وبالش گردن آن‌هاست.

نماز جمعه و تقوای الگوی مصرف

همایون سلحشور فرد، کارشناس بهداشت محیط و کارشناس ارشد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت

حجة‌الاسلام علی‌اکبری، رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه در یکی از خطبه‌های نماز جمعه تهران از سبک مسرفانه در بهره‌برداری از منابع آب و آسیب‌های محیط زیستی ناشی از آن گفت و تذکر داد که تقوای الهی را درباره آب رعایت کنیم و تأکید کرد که فرهنگ مصرف و الگوی کشت و وضعیت صنایع و ... باید اصلاح شود (*).

اما در همین مصلّای محل برگزاری نماز جمعه، فرهنگ مصرف غلط و مسرفانه‌ای در پذیرایی از نمازگزاران دیده می‌شود که آن هم تبعات زیست‌محیطی دارد و منابع آب را نیز به صورت مستقیم و غیرمستقیم آلوده و در نتیجه محدود و ضایع می‌کند‌.

در همانروز شاهد بودم در محوطه مصلی در حالی که هنوز خطبه‌های نماز جمعه شروع نشده، سطل زباله‌ حاوی لیوان‌های یک‌بار مصرف پلاستیکی ناشی از توزیع شربت، لبریز شده بود؛ داخل جایگاه نیز کلمن‌های آب قرار داده شده بود که برای نوشیدن آن، چاره‌ای جز استفاده از لیوان‌های یک‌بار مصرف پلاستیکی و تولید یک واحد زباله به ازای هر بار نوشیدن آب نیست.

این هم مصداقی از فرهنگ مصرف مسرفانه است که هم از سوی شورای سیاست‌گذاری نماز جمعه قابل مدیریت و اصلاح است و هم از سوی نمازگزاران؛ همانطور که در قضیه مصرف بهینه آب نیز نباید از نقش مدیریت و سیاست‌گذاری‌های دولتمردان غفلت کرد.

لشگر مؤمنان را تضعیف نکنیم!

همایون سلحشور فرد، کارشناس ارشد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت

مجری برنامه «به افق فلسطین» که برای شرکت در مراسم راهپیمایی اربعین به کربلا رفته بود، در این برنامه تلویزیونی شاکی می شود که چرا در بسته‌بندی پذیرایی شام هواپیمای تهران به نجف، نوشابه‌های خاص قرمز و آبی (کوکاکولا و پپسی) تعبیه شده بود که متهم هستند به اینکه به صهیونیست کمک می‌کنند؛ و حتی وقتی به جای نوشابه، آب طلب می‌کند، بطری آبی می‌آورند که آن هم برند خاصی از همان نوشابه‌هاست و مجری ناچار می‌شود که حتی آب هم ننوشد تا به شهر مقصد برسد.

سپس مجری هشدار می‌دهد که نکند از این طرف اشک و طلا و پول بریزیم برای تقویت لشگر مؤمنان و موحدان در برابر صهیونیست‌ها، و از طرف دیگر نوعی نوشیدنی بخوریم که با دست خومان به صهیونیست‌ها کمک کنیم.

اما آیا فقط باید روی کوکاکولا و پپسی‌ حسّاس باشیم که شرکت‌های تولیدکننده آن‌ها به صورت مستقیم به صهیونیست‌ها کمک نقدی می‌کنند؟

آیا نباید روی انواع دیگری از کمک‌ها که به دست خودمان لشگر مؤمنان و موحدان را در برابر دشمنان تضعیف می‌کند، حسّاس باشیم؟

اگر با گرته‌برداری از فرمول کوکاکولا و پپسی، نوشابه‌های گازداری تولید کردیم که به دست خودمان لشگر مؤمنان و موحدان را دچار انواع بیماری‌های ناتوان‌کننده‌ی مزمن، ضعیف‌کننده‌ی سیستم ایمنی بدن و کاهنده‌ی طول عمر نظیر دیابت، کبد چرب، فشار خون و ... می‌کند، این کمک به دشمنان نیست؟!

یادداشت‌ مرتبط قبلی:

واجب‌تر از تحریم کالاهای صهیونیستی، تحریم سبک زندگی آمریکایی است

پیوند انتشار در وبلاگ درباره سلامتی

خدا کسی را گمراه نمی کند

276

اما در جریان اضلال بارها ملاحظه فرمودید، آیات قرآن دارد که خدای سبحان اضلال ابتدایی ندارد که ـ معاذ الله ـ کسی را گمراه کند، هم با فطرت درونی که سرمایه اوست، او را آفرید، هم با وحی و نبوت و امامت انبیا و اولیای الهی از بیرون اینها را هدایت می‌کند، هیچ کس را رها نکرده است.

حالا اگر کسی با داشتن عامل هدایت از درون و بیرون، کجراهه رفته و «نبذوا کتاب الله وراء ظهورهم»، خدای سبحان مهلت می‌دهد، راه توبه، انابه و بازگشت را باز می‌کند، فرصت می‌دهد، تأخیر دارد و مانند آن.

اگر کسی با همه فرصت ها و محبت های الهی، راه بازگشت را به روی خود بست، از آن به بعد، ذات اقدس الهی اینها را گمراه می‌کند؛ یعنی چه گمراه می‌کند؟ یعنی اینها را به حال خودشان رها می‌کند.

اضلال یک امر عدمی است، نه امر وجودی. چیزی به نام ضلالت باشد که خدا به کسی بدهد نیست، بر خلاف هدایت که نور است، گرایش است، محبت است؛ اما اضلال کردن یعنی خدای سبحان او را به حال خودش رها کرده است.

این دعای نورانی پیغمبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) که بارها عرض می‌کرد: «إِلهِی لا تَکِلنِی إِلی نَفسِی طَرفَةَ عَین أَّبَدَا»(*) برای همین است، برای اینکه ما در تمام هویت خویش، وابسته به ذات اقدس الهی هستیم، اگر لطف الهیه لحظه‌ای از ما جدا شود، ما را به حال خود رها کند، سقوط می‌کنیم؛ لذا فرمود «مَنْ یُضْلِلِ اللّهُ فَلا هادِیَ لَهُ».

درس تفسیر قرآن آیت الله جوادی آملی/ جلسه 30 تفسیر سوره مبارکه «زمر»، آیات 36 الی 38

پی نوشت:
*- الاصول من الکافی، الشیخ الکلینی، ج2، ص524، ط اسلامی.
 

مطالب مرتبط قبلی:

1. ضلالت هرگز ابتدایی نیست
2. چگونه قرآن موجب افزایش گمراهی می شود؟ 

 

متن کامل جلسه - صوت کامل جلسه

صوت تلگرام - متن تلگرام

پیوند انتشار در وبلاگ کشکول حکمت

میکروپلاستیک‌ها را هم مانند کرونا، منحوس و خطرناک بدانیم

همایون سلحشور فرد، کارشناس بهداشت محیط و کارشناس ارشد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت

در حال حاضر در کشور ما سالانه بیش از ۱۳۵ هزار نفر مبتلا به سرطان می‌شوند که تا سال ۱۴۲۰ این تعداد بیش از ۱۰۰ درصد افزایش خواهد داشت و آمار مبتلایان به بیش از ۲۹۰ هزار نفر در سال خواهد رسید (1).

در ایران پس از مرگ ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی و عروقی، سرطان به عنوان دومین عامل مرگ ومیر است و بر اساس برآوردها به زودی به عنوان اولین علت مرگ در کشور خواهد بود ... پیشگیری اولیه سرطان، یک استراتژی مقرون به صرفه است ... (2).

اما بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، «با اصلاح سبک زندگی می‌توان تا ۴۰ درصد از بروز سرطان‌ها پیشگیری کرد» و یکی از راه‌کارهای آسان در این زمینه، تجدید نظر در استفاده از ظروف یک بار مصرف است؛ چرا که «میکروپلاستیک‌ها از طریق آب، غذا و هوا وارد بدن شده و سلامت را تهدید می‌کنند؛ به‌سادگی می‌توان این منابع را حذف و جایگزین سالم انتخاب کرد» (3).

میکرو‌پلاستیک‌ها علاوه بر بیماری سرطان، به سبب مواد شیمیایی مضر مانند بیسفنول‌ها، فتالات‌ها و ... می‌توانند سبب بروز اختلال در غدد درون‌ریز شوند که این امر سبب بروز بیماری‌های قلبی و عروقی، فشار خون، چاقی، دیابت، اختلال در عملکرد غده تیروئید و ... می‌شود (4).

بنابراین با یک اصلاح الگوی مصرف ساده و کاهش استفاده از ظروف یک‌بار مصرف، به آسانی می‌توان بخشی از آمار رو به رشد بیماری‌های مزمن و غیرواگیر را کاهش داد.

این در حالی است که به نظر می‌رسد فرهنگ‌سازی‌ در این زمینه خیلی جدی گرفته نمی‌شود؛ نه به آن شوری شور در دوران کرونا که چنان پروپاگاندایی درست کرده بودند که گاهی رسانه‌ها جرأت نداشتند تصویر بدون ماسک از کسی حتی به تنهایی و در فضای باز - که خطری از نظر انتقال بیماری وجود ندارد - منتشر کنند و اگر چند نفری در بوستانی دور هم جمع می‌شدند چنان آژیرکشان سراغشان می‌آمدند که چه نشسته‌اید که کرونا در کمین است؛ و نه به این بی‌نمکی که حساسیت چندانی نسبت به مشاهده انبوهی از زباله‌های دیر تجزیه‌پذیر حاصل از توزیع بی‌رویه غذا و نوشیدنی در ظروف یک‌بار مصرف با عمر استفاده‌ی بسیار محدود وجود ندارد و نمادهایی که رسانه‌ها هنگام انتشار گزارشات خود در خصوص توزیع نذری و برپایی مواکب‌ درج می‌کنند، تصاویر و فیلم‌هایی شامل ریختن غذا و نوشیدنی داغ داخل ظروف یک‌بار مصرفی است که بلافاصله مواد سمی و سرطان‌زای آن به محتوای ظرف منتقل می‌شود.

مسؤولیت خود را بر عناوین مقدّس بار نکنیم!

همایون سلحشور فرد، کارشناس بهداشت محیط و کارشناس ارشد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت

متخصصان حوزه غذا درباره مصرف گوشت‌های فرآوری شده (از جمله سوسیس و کالباس) تأکید می‌کنند که «هیچ سطحی از مصرف این محصولات نمی‌تواند مطمئن باشد» (۱)؛ چرا که برای نگهداری طولانی‌مدت این محصولات از نیتریت استفاده می‌شود که طی فرایندهایی و با خاصیت تجمعی در بدن، به نیتروزامین‌های سرطان‌زا تبدیل می‌شوند.

وزارت بهداشت نیز این محصولات را در صدر فهرست کالاهای آسیب‌رسان به سلامت قرار داده است تا هشداری باشد که در خصوص این محصولات، ترویج و تبلیغ و ذائقه‌سازی صورت نگیرد (گرچه وقتی عنوان می‌شود که «هیچ سطحی از مصرف این محصولات نمی‌تواند مطمئن باشد»، اصل صدور مجوز برای تولید چنین محصولاتی محل اشکال است).

وقتی با هیچ‌ سطحی و علی‌رغم بهترین شرایط نگهداری، طبخ، توزیع و اطمینان از نبود هرگونه آلودگی میکروبی، هیچ اطمینانی نسبت به مصون بودن از عوارض مواد نگهدارنده سرطان‌زا در مصرف این نوع فرآورده‌های غذایی وجود ندارد، اطلاق هیچ عنوانی نیز نمی‌تواند چنین مصونیتی به وجود آورد.

اینکه بخواهیم با عناوین مقدّسی همچون نذری عید غدیر، موکب اربعین و ...، مسؤولیت محافظت از جامعه در برابر عوامل بیماری‌زا را از خود سلب کرده و بر عهده عناوین مقدّس بار کنیم، با تعالیم دینی ما - از جمله سفارش اکید پیشوایان دینی بر لزوم محکم‌کاری در امور (۲) - سازگار نیست.

مردم مقصرند یا آموزش‌های غلط؟!

همایون سلحشور فرد، کارشناس بهداشت محیط و کارشناس ارشد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت

حسین آخانی، استاد دانشگاه تهران و دغدغه‌مند محیط زیست‌ در کانال تلگرامی خود با انتشار فیلمی از حجم انبوه زباله‌های پلاستیکی حاصل از توزیع غذای نذری در ماه محرم، می‌نویسد:

آنچه ما از امام حسین و پیام شهادتش شنیدیم هیچ نسبتی با عزاداری که بعد از آن کوهی از پلاستیک، لیوان و ظروف یکبار مصرف باقی می ماند نداشته و‌ندارد. کاش عاقلین و اندیشمندان هیئت ها و مراسم مذهبی بیاندیشند که به جا ماندن اینهمه پسماند بعد از مراسم فاجعه ای اخلاقی، بهداشتی، محیط زیستی، انسانی و اقتصادی است. اگر توانستید جلوی نفوذ این حجم از آلودگی و پسماند که به دلیل نفوذ مافیای تولیدات پتروشیمی بر کشور تحمیل شده است را به محیط زیست سرزمین خود بگیرید، می توان امیدوار بود که قادر به حفظ کشور از نفوذ دشمن خارجی هم هستید.

جناب آقای آخانی، مردم که مثل آدم داشتند داخل ظروف ملامینی و استیل و شیشه‌ای پذیرایی می‌کردند و سختی‌های شستشوی ظروف و بعضاً گم و‌گور و شکسته شدن برخی ظروفشان را به جان خریده بودند، این پزشکان و متخصصان حوزه سلامت بودند که آمدند مردم را به ترس و وسواس انداختند که این‌ها بهداشتی نیست، به خوبی شسته نمی‌شوند و باعث انتقال بیماری‌های میکروبی می‌شوند.

سلامت و ایمنی هنگام درگیری هوایی

همایون سلحشور فرد، کارشناس ارشد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت

لاتَخَف ولا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا

1. قبل از هر چیز، نیازهای طبیعیِ جسمی و روحی و روانی و برنامه‌های روزمرّه خود (صرف به موقع وعده‌های غذایی، به تأخیر نیانداختن قضای حاجت، خواب کافی و به موقع، انجام فعالیت‌های بدنی، مطالعه، نماز اول وقت و ...) را تا حد امکان فراموش نکنید.

2. در صورتی که با صدای درگیری هوایی از خواب برخواستید، در اولین فرصت قضای حاجت کنید و وضو بگیرید تا بهتر بتوانید بر دستپاچگی و استرس خود غلبه کنید و سعی کنید در اولین فرصت پس از بررسی خبرها، کسب اطمینان نسبی، احوال‌پرسی با آشنایان و خانواده، ادامه خواب شبانه را از سر بگیرید.

3. از طریق انس با قرآن (آیة‌الکرسی، سوره یس و ...)، ادعیه (نظیر دعای 14 صحیفه سجادیه) و اذکار وارد شده (از جمله: یا مُنْزِلَ السَّکِینَةِ فِی قُلُوبِ المُؤْمِنِینَ)، آرامش واقعی از مبدأ آرامش طلب کنید.

4. در این شرایط که در معرض صدای درگیری هوایی و بعضاً انفجار هستید و ناچارید اخبار جنگ را دنبال کنید، دنبال کردن فیلم و سریال‌هایی که صحنه‌ها و ادبیات خشن دارند، رها کنید و استرس کاذب به خود وارد نکنید.

توصیه هایی برای شرکت در مراسم سالگرد ارتحال امام خمینی (ره)

همایون سلحشور فرد، کارشناس بهداشت محیط و کارشناس ارشد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت

1- قمقمه سبک همراه داشته باشید و تا حد امکان از تهیه و دریافت آب بطری شده بپرهیزید. منابع آب شرب بهداشتی و شیر برداشت مناسب در محوطه اطراف حرم به تعداد کافی برای زائران تعبیه شده است و کارشناسان بهداشت محیط وزارت بهداشت نیز دائماً بر کیفیت آب این منابع نظارت دارند، لذا در چنین شرائطی توزیع آب بطری‌شده و استفاده بی رویه از آن‌ها نوعی #اسراف و تبذیر محسوب می‌شود.

2- یک لیوان شخصی سبک نیز حتما همراه داشته باشید تا هر نوبت نوشیدن آب، شربت یا چای منجر به تولید یک واحد زباله پلاستیکی نشود.

* افزایش بی‌رویه حجم زباله های پلاستیکی از طریق بطری‌های آب و لیوان های یک بار مصرف، منجر به افزایش زحمات رفتگران عزیز، آسیب به #محیط_زیست، آلودگی آب و خاک و محصولات کشاورزی و در نهایت به دلیل پخش و پراکنده شدن میکروپلاستیک‌ها در طبیعت، منجر به افزایش بیماری #سرطان می‌شود.